![سرقفلی و حق کسب چیست؟ سرقفلی-و-حق-کسب-چیست؟](/userfiles/Images/NewsPic/10020-سرقفلی-و-حق-کسب-چیست؟.webp)
سرقفلی و حق کسب چیست؟
در قوانین مدون، ما با دو کلمه روبرو می شویم:سرقفلی و حق کسب و پیشه و تجارت.
در جامعه ما گاه این دو به یک معنی به کار رفته و گاه از هم تفکیک شده اند و با معانی مختلف مطرح شده اند.اما سرقفلی وجهی است که مالک (خواه مالک عین باشد یا منفعت) در ابتدای اجاره و جدای از مال الاجاره از مستاجر می گیرد تا محل را به وی اجاره بدهد و واگذار کند.
در حالی که حق کسب و تجارت حقی است که به طور تدریجی و به مرور زمان برای مستاجر محل کسب و پیشه و تجارت به وجود می آید. درنتیجه بعد از اینکه مستاجر کار و فعالیت کرد و مشتری و اعتبار بدست آورد، حقی برای او به وجود می آید که به آن حق کسب و پیشه و تجارت می گویند. پس این دو در ماهیت کاملا باهم متفاوت هستند.
وقتی به قوانین سال های 1322 تا 1376 نگاه می کنیم هر جا کلمه سرقفلی به کار رفته منظور حق کسب و پیشه و تجارت بود. این در حالی است که مشروعیت در حق کسب و پیشه و تجارت همیشه از لحاظ شرعی محل بحث و مناقشه و تردید بود.
اما سرقفلی همیشه مجاز بوده است . علت اینکه حق کسب و پیشه و تجارت در قوانین ما بیشتر مورد توجه است، بخاطر این بود که مستاجر مدتی زحمت کشیده و مشتری به دست آورده و و قتی او را از محل بیرون می کنند مشتری ها را ازدست می دهد و در محل جدید باید دوباره مدتی وقت صرف کند تا مشتری جدید بیاید. به همین دلایل قانونگذار از مستاجرها حمایت می کند .به طور کلی حق کسب و پیشه و تجارت و سرقفلی بعد از انعقاد قرارداد اجاره به وجود می آید.
- علی القاعده سرقفلی و حق کسب و پیشه و تجارت در روابط موجر و مستاجر مطرح شده اما با این وجود در برخی قوانین مانند قانون تملک زمین برای نوسازی مصوب 1339 و قانون نوسازی و عمران شهری مصوب 1347 و لایحه قانونی نحوه خریدو تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه های عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب 1358 پیش بینی کرده اگر دولت بخواهد محل تجاری و کسب و کار کسی را برای امور فوق تملک کند، باید سرقفلی و حق کسب و پیشه و تجارت بدهد. در نتیجه نیازی نیست در این مورد رابطه استیجاری وجود داشته باشد.
آیا حق کسب و پیشه و تجارت در حال حاضر وجود دارد؟
در سال 1376 قانونی در خصوص روابط موجر و مستاجر به تصویب رسید و مقرر گردید که اخذ سرقفلی در مواردی که در قانون مزبور آمده جایز است اما مطالبه هر وجهی غیر از سر قفلی ممنوع است. در نتیجه به موجب این قانون هر قرارداد اجاره ای که از سال 1376 به بعد در خصوص اماکن تجاری منعقد شده، گرفتن سرقفلی در آنها جایز است اما حق کسب و پیشه و تجارت به مستاجر تعلق نمی گیرد.
در قانون سال 76 سرقفلی در چه مواردی تعلق می گیرد؟
ماده 6 قانون سال 76 می گوید، هر گاه مالک، ملک تجاری خود را به اجاره واگذار کند می تواند مبلغی به عنوان سرقفلی از مستاجر دریافت کند و مستاجر می تواند در طول مدت اجاره برای واگذاری حق خود مبلغی را از موجر یا مستاجر دیگر به عنوان سرقفلی در یافت کند مگر آنکه در ضمن حق اجاره حق انتقال به غیر از وی سلب شده باشد.
تبصره الف: چنانچه مالک سرقفلی نگرفته باشد و مستاجر با دریافت سرقفلی ملک را به دیگری واگذار کند، پس از پایان مدت اجاره مستاجر اخیر حق مطالبه سرقفلی را ازمالک ندارد.
تبصره ب : در صورتی که موجر به طریق صحیح شرعی سرقفلی را به مستاجر منتقل کند، هنگام تخلیه مستاجر حق مطالبه سرقفلی به قیمت عادلانه روز را دارد.
ماده7 هرگاه ضمن عقد اجاره شرط شود تا زمانی که عین مستاجره در تصرف مستاجر باشد، مالک حق افزایش اجاره بها و تخلیه عین مستاجره را نداشته باشد و متعهد شود که هر ساله عین مستاجره را به همان مبلغ به او واگذار کند. در این صورت مستاجر می تواند از موجر یا مستاجر دیگر مبلغی به عنوان سرقفلی برای حقوق خود دریافت کند. همچنین هرگاه ضمن عقد اجاره شود که مالک عین مستاجره به غیر مستاجر اجاره ندهد و هرساله آن را به اجاره متعارف به مستاجر متصرف واگذار کند، مستاجر می تواند برای دریافت حقوق خود یا تخلیه محل مبلغی را بعنوان سرقفلی مطالبه کند.
پی نوشت :
نویسنده : دکتر سید مهدی موسوی شهری
مزاحم تلفنی از منظر قانون حفظ طبیعت از منظر حقوق بررسی بایدها و نبایدهای حقوقی محیط زیست
پست های مرتبط
![همه چیز در باره طلاق توافقی همه-چیز-در-باره-طلاق-توافقی](/userfiles/Images/NewsPic/319-از-هر-20-زن-ایرانی،-یک-نفر-توسط-همسر-آزار-می-بیند.webp)
همه چیز در باره طلاق توافقی
همه چیز در باره طلاق توافقی [...]
![مطلقه رجعیه، زوجه محسوب میشود مطلقه-رجعیه،-زوجه-محسوب-میشود](/userfiles/Images/NewsPic/1390-هیچ-دختری-با-مردی-ازدواج-نمی-کند،-جز-اینکه-اصل-وفاداری-و-انحصار-را-در-این-رابطه-مفروض-قرار-داده-باشد.webp)
مطلقه رجعیه، زوجه محسوب میشود
مطلقه رجعیه، زوجه محسوب میشود [...]
![طلاق، اقسام طلاق و شرایط درخواست طلاق برای زنان طلاق،-اقسام-طلاق-و-شرایط-درخواست-طلاق-برای-زنان](/userfiles/Images/NewsPic/319-از-هر-20-زن-ایرانی،-یک-نفر-توسط-همسر-آزار-می-بیند.webp)
طلاق، اقسام طلاق و شرایط درخواست طلاق برای زنان
پس از آنکه تمامی راه ها و تلاش ها برای برقراری سازش و حل مشکلات زوجین بی نتیجه ماند آن ها می توانند [...]
![عدم ثبت واقعه ازدواج و طلاق و رجوع عدم-ثبت-واقعه-ازدواج-و-طلاق-و-رجوع](/userfiles/Images/NewsPic/15711-عدم-ثبت-واقعه-ازدواج-و-طلاق-و-رجوع.webp)
عدم ثبت واقعه ازدواج و طلاق و رجوع
عدم ثبت ازدواج دائم یا طلاق یا رجوع در دفاتر رسمی است که به صورت ترک فعل محقق میشود منظور از دفاتر [...]
![اقدامات موجب اسقاط حق کسب و پیشه و سرقفلی اقدامات-موجب-اسقاط-حق-کسب-و-پیشه-و-سرقفلی](/userfiles/Images/NewsPic/169603-اقدامات-موجب-اسقاط-حق-کسب-و-پیشه-و-سرقفلی.webp)
اقدامات موجب اسقاط حق کسب و پیشه و سرقفلی
برخی اقدامات موجب اسقاط حق کسبوپیشه و سرقفلی میشوند که از جمله آنها میتوان به انتقال به غیر، تغیی [...]
![چه روش هایی برای گرفتن حکم تخلیه منزل وجود دارد ؟ چه-روش-هایی-برای-گرفتن-حکم-تخلیه-منزل-وجود-دارد-؟](/userfiles/Images/NewsPic/169743-چه-روش-هایی-برای-گرفتن-حکم-تخلیه-منزل-وجود-دارد-؟.webp)
چه روش هایی برای گرفتن حکم تخلیه منزل وجود دارد ؟
رابطه موجر ومستاجر هنگامی که طرفین حاضر به انجام تعهدات قراردادی یا قانونی خود نیستندیا هنگامیکه با [...]
![رای شماره 307 هیات عمومی دیوان عدالت اداری رای-شماره-307-هیات-عمومی-دیوان-عدالت-اداری](/userfiles/Images/NewsPic/153033-رای-شماره-های-467-468-هیات-عمومی-دیوان-عدالت-اداری-با-موضوع-ابطال-بندهای-1،2و3-سازمان-بازنشستگی-کشوری.webp)
رای شماره 307 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
رأی شماره307 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع 1ـ عدم ابطال بند 12ـ 5ـ 1 از فصل دوم عوارض صدور پ [...]
![رضایت صاحب ملک برایی انتقال سرقفلی ضروری است رضایت-صاحب-ملک-برایی-انتقال-سرقفلی-ضروری-است](/userfiles/Images/NewsPic/169992-رضایت-صاحب-ملک-برایی-انتقال-سرقفلی-ضروری-است.webp)
رضایت صاحب ملک برایی انتقال سرقفلی ضروری است
هر از گاهی وقتی از کوچه و خیابان رد میشویم، بنرهایی با مضمون «سرقفلی این مغازه به فروش میرسد» نظر [...]