![اشخاصی که حق درخواست تقسیم ترکه را دارند اشخاصی-که-حق-درخواست-تقسیم-ترکه-را-دارند](/userfiles/Images/NewsPic/10318-اشخاصی-که-حق-درخواست-تقسیم-ترکه-را-دارند.webp)
اشخاصی که حق درخواست تقسیم ترکه را دارند
مطابق مواد مرقوم هر یک از اشخاص ذیل به عنوان خواهان دعوی تقسیم قرار می گیرد
1- هر یک از ورثه قانونی متوفی
در همین زمینه از اداره حقوقی دادگستری استعلام شده است:
" در صورتی که ماترک متوفی فقط یک باب منزل بوده و تنها احد از وراث تقاضای تقسیم ماترک را بنماید آیا دادگاه می تواند به درخواست او ترتیب اثر داده و ملک را تقسیم نماید؟
اداره حقوقی طی نظریه شماره 294/7 مورخه 30/1/1377 اینچنین اظهارنظر نموده است :"با توجه به مقررات ماده 300 قانون امور حبسی و ماده 589 قانون مدنی دادگاه باید به درخواست ورثه مذکور رسیدگی نموده چنانچه ملک قابل تقسیم باشد نسبت به تقسیم آن اقدام نماید در غیراین صورت حسب درخواست متقاضی طبق ماده 9 آیین نامه افراز و فروش املاک مشاع مصوب 1358، دستور فروش ملک را صادر و پس از فروش سهم وراث را پرداخت نماید".
2- چنانچه هر یک از ورثه به سن رشد نرسیده باشد پدر یا جد پدری صغیر ، می تواند از دادگاه تقاضای تقسیم بنماید.
3- اگر متوفی برای بعد از زمان فوت خود، وصی تعیین نموده باشد، وصی منتخب حق درخواست تقسیم دارد.
4- چنانچه برای وراث محجور که از تصرف در اموال و حقوق مالی خود ممنوع هستند مانند صغار، اشخاص غیر رشید و مجانین: قیم معین شده باشد، قیم محجور، حق درخواست تقسیم را دارد.
5- اگر غایب مفقودالاثر برای اداره اموال خود تکلیفی معین نکرده باشد و کسی هم نباشد که قانوناً حق تصدی امور او را داشته باشد دادگاه برای اداره اموال او یک نفر امین معین می کند و تقاضای تعیین امین فقط از طرف مدعی العموم و اشخاص ذینفع در این امر قبول می شود (ماده 1012 ق.م).
همچنین ماده 303 قانون امور حبسی مقرر داشته باشد : "هرگاه یکی از ورثه متوفی غایب مفقودالاثر باشد که وکیل نداشته باشد و درخواست تقسیم اموال متوفی بشود بدواً برای غایب، امین معین می شود و بعد تقسیم به عمل می آید. لازم به ذکر است مطابق ماده 303 قانون امور حبسی، وکیل شخص غایب مفقودالاثر نیز می تواند یکی از اشخاصی باشد که حق درخواست تقسیم را دارد که در ماده 301 قانون مذکور نام وی ذکر نگردیده است.
6- چنانچه جنین ، متعلق به میت، ولی یا وصی نداشته باشد، برای اداره سهم الارثی که به وی می رسد، امین معین می گردد، امین انتخابی علاوه بر اداره سهم الارثی که به جنین می رسد، حق درخواست تقسیم ترکه متوفی را نیز خواهد داشت.
نکته قابل ذکر اینست که به نظر می رسد در برخی موارد که دادگاه علاوه بر امین اقدام به تعیین یک یا چند نفر ناظر معین جهت نظارت بر اثدامات امین می نماید، در چنین مواردی دادگاه باید حدود اختیارات ناظر یا ناظرین را مشخص کند. بدیهی است چنانچه دادگاه، درخواست تقسیم و اداره سهم الارث جنین را منوط به تأیید و استصواب ناظر یا ناظرین بنماید، این امر ضروریست.
7- کسی که سهم الارث بعضی از ورثه به او منتقل شده است. در توضیح و تبیین عبارت مذکور باید به ماده 583 قانون مدنی که بیان داشته:"هر یک از شرکاء می توانند بدون رضایت شرکاء دیگر سهم خود را جزئاً یا کلاً به شخص ثالثی منتقل کند." متوسل شد.
انتقال اعم است از اینکه موضوع آن عین سهم باشد یا منافع آن (ماده 475 ق.م). همچنین مفاد حکم اباحهً سایر تصرفات حقوقی(مانند رهن ماده 773 ق.م) و امکان انتقال سهم شریک بدون اذن دیگران به این دلیل است که تصرف حقوقی شریک در سهم اختصاصی خود مستلزم تصرف در سهم دیگران نیست. بیان ماده 583 ق. م در این بحث، و ارتباط آن با تقیم ترکه، به لحاظ وضع ماده 326 ق. ا.ح بوده است. ماده 326 ق.ا.ح بیان داشته است: "مقررات قانون مدنی راجع به تقسیم در مورد تقسیم ترکه جاری است و نیز مقررات راجع به تقسیم که در این قانون مذکور است در مورد تقسیم اموال جاری خواهد بود.
نکته حائز اهمیت، در مورد معاملات ورثه نسبت به اعیان ترکه امنیت که در چنین مواردی چنانچه متوفی دارای دیونی باشد، وراث قبل از معاملات یا باید اجازه بستانکاران را کسب نمایند یا نسبت به ادای دیون متوفی اقدام نمایند والا با ضمانت اجرای ماده 229 ق. ا. ح و ماده 871 ق. م مواجه خواهند شد.
8- موصی له، فرد دیگری است که حق درخواست تقسیم ترکه متوفی را دارد. در این باب باید گفت اراده¬ی موصی در هیچ حال به طرف خطاب او به عنوان موصی له تحمیل نمی شود و او اختیار دارد وصیت را قبول یا رد کند. علی ای حال، پس از قبول، شخص موصی له، بر مبنای ماده 301 قانون امور حسبی حق درخواست تقسیم ترکه متوفی را دارد.
9- وصی، شخصی است که از طرف موصی برای اجرای وصایای او معین می شود، خواه وصیت ناظر به سرپرستی کودکان باشد یا اداره¬ی اموال و تصفیه ترکه یا تملیک مال معین یا اجرای تشریفات مذهبی و کفن و دفن و اداء واجبات، و خواه شخص طبیعی باشد یا حقوقی.
ماده 1188 قانون مدنی و بند 2م 826 قانون مذکور مؤید این معناست. لیکن باید توجه داشت، درباره درخواست حق تقسیم به وسیله وصی، صرفاً ناظر به وصیی است که اداره ثلث امور مربوط به متوفی را برعهده دارد و به طور معمول و عرف این چنین است که کسانی که ثلث اموال خود را اختصاص به مصرفهای ویژه می دهند، مدیری هم برای اجرای هدفهای خود معین می کنند و اصولاً وصی منصوب بر سرپرستی کودکان موصی و وصی مربوط به اداره و تصفیه ترکه موصی از جرگه وصیان خارج می گردند.
در پایان این مبحث، سوالی را که می توان مطرح نمود این است که، آیا طلبکار مورث یا صاحبان سهام هم می توانند درخواست تقسیم بنمایند؟ در پاسخ باید گفت: نظر به اینکه، یکی از شرایط اقامه دعوی، ذینفع بودن است و مراد از ذینفع هم این است که صاحب سهم به عنوان مالک، مدعی افراز مال و تقسیم می شود، و عمدتاً به شخص طلبکار، مالک اطلاق نمی شود، بلکه سهام، وثیقه طلب اوست و حق مالی بر آن دارد، لذا پاسخ سوال فوق منفی است.
به تعبیر دیگر، طلبکاران مورث در زمره ذینفعان در تقسیم ترکه نمی آید، زیرا به طور معمول ترکه تصفیه شده تقسیم می شود، وانگهی به لحاظ اینکه طلبکار تمام ترکه را در وثیقه دارد، نفعی در تقسیم ندارد.
پی نوشت :
نویسنده : حسین قربانیان کارشناس ارشد حقوق خصوصی و مسئول واحد ارشاد و معاضدت قضایی دادگاه عمومی بخش بسطام
جواب تشریحی آزمون وکالت 91 مجازات مزاحمت برای بانوان و اطفال
پست های مرتبط
![سوالات مرحله دوم (تشریحی) آزمون وکالت سال 1390 سوالات-مرحله-دوم-(تشریحی)-آزمون-وکالت-سال-1390](/userfiles/Images/NewsPic/72-آزمون-وکالت-88-قطعا-در-آبان-ماه-برگزار-میشود.webp)
سوالات مرحله دوم (تشریحی) آزمون وکالت سال 1390
سوالات مرحله دوم (تشریحی) آزمون وکالت سال 1390 [...]
![کاملترین و دقیق ترین منابع آزمون وکالت کاملترین-و-دقیق-ترین-منابع-آزمون-وکالت](/userfiles/Images/NewsPic/6536-کاملترین-و-دقیق-ترین-منابع-آزمون-وکالت.webp)
کاملترین و دقیق ترین منابع آزمون وکالت
کاملترین و دقیق ترین منابع آزمون وکالت [...]
![مقایسه ظرفیت کانون های وکلای دادگستری در سال های 89 و 90 و 91 مقایسه-ظرفیت-کانون-های-وکلای-دادگستری-در-سال-های-89-و-90-و-91](/userfiles/Images/NewsPic/4715-پیشنهاد-ادغام-کانون-وکلا-و-مرکز-مشاوران-حقوقی-قوه-قضائیه-در-کمیسیون-قضائی-مطرح-شد.webp)
مقایسه ظرفیت کانون های وکلای دادگستری در سال های 89 و 90 و 91
تغییرات آماری پذیرش کارآموزان وکالت در کانون های وکلای دادگستری کشور [...]
![قانون مجازات اسلامی کنونی مبنای طرح سوال در آزمون وکالت سال 91 است قانون-مجازات-اسلامی-کنونی-مبنای-طرح-سوال-در-آزمون-وکالت-سال-91-است](/userfiles/Images/NewsPic/455-بررسی-قانون-مجازات-اسلامی-در-دستور-کار-شوراست.webp)
قانون مجازات اسلامی کنونی مبنای طرح سوال در آزمون وکالت سال 91 است
قانون مجازات اسلامی کنونی مبنای طرح سوال در آزمون وکالت سال 91 است [...]
![تحلیل سوالات آزمون وکالت 90 تحلیل-سوالات-آزمون-وکالت-90](/userfiles/Images/NewsPic/9998-تحلیل-سوالات-آزمون-وکالت-90.webp)
تحلیل سوالات آزمون وکالت 90
تحلیل سوالات آزمون وکالت 90 [...]
![جوابیه اسکودا به ایرادات مطرح شده در خصوص سوالات آزمون وکالت سال 91 جوابیه-اسکودا-به-ایرادات-مطرح-شده-در-خصوص-سوالات-آزمون-وکالت-سال-91](/userfiles/Images/NewsPic/8337-قاضی-تحت-هیچ-شرایطی-نباید-به-ارباب-رجوع-توهین-کند.webp)
جوابیه اسکودا به ایرادات مطرح شده در خصوص سوالات آزمون وکالت سال 91
جوابیه اسکودا به ایرادات مطرح شده در خصوص سوالات آزمون وکالت سال 91 [...]
![اعلام نتایج آزمون ورودی کارآموزی وکالت سال 1391 اعلام-نتایج-آزمون-ورودی-کارآموزی-وکالت-سال-1391](/userfiles/Images/NewsPic/10754-علی-مندنی-پور-خبر-داد-اعلام-نتایج-آزمون-وکالت-سال-91-در-سوم-دی-ماه.webp)
اعلام نتایج آزمون ورودی کارآموزی وکالت سال 1391
اعلام نتایج آزمون ورودی کارآموزی وکالت سال 1391 [...]
![اطلاعیه در خصوص نحوه اعتراض به نتایج آزمون ورودی سال 1391 کانون وکلای دادگستری مرکز اطلاعیه-در-خصوص-نحوه-اعتراض-به-نتایج-آزمون-ورودی-سال-1391-کانون-وکلای-دادگستری-مرکز](/userfiles/Images/NewsPic/7503-پاسخ-به-پرسشهای-متقاضیان-آزمون-ورودی-کانونهای-وکلای-دادگستری-در-گفتگو-با-دکتر-علی-مندنی-پور.webp)
اطلاعیه در خصوص نحوه اعتراض به نتایج آزمون ورودی سال 1391 کانون وکلای دادگستری مرکز
اطلاعیه در خصوص نحوه اعتراض به نتایج آزمون ورودی سال 1391 کانون وکلای دادگستری مرکز [...]