![گشت های ارشاد و شرایط و مراتب امر به معروف گشت-های-ارشاد-و-شرایط-و-مراتب-امر-به-معروف](/userfiles/Images/NewsPic/52069-گشت-های-ارشاد-و-شرایط-و-مراتب-امر-به-معروف.webp)
گشت های ارشاد و شرایط و مراتب امر به معروف
علی حامد توسلی
اگر مسئولان بنا دارند در دولت جدید نیز همچنان گشتهای ارشاد به این وظیفه بپردازند، آموزش شرایط و مراتب امر به معروف و نهی از منکر به پرسنل این گشتها امری ضروری است چراکه برخوردهای تند امکان دارد نه تنها موثر واقع نشود بلکه اثر سوء نیز بر جای گذارد.
پدیده گشتهای ارشاد از یادگارهای دولت پیشین است. به عبارتی از سال 1384 بخشی از نیروی انتظامی تحت عنوان گشت ارشاد به موضوع کنترل پوشش شهروندان و به خصوص بانوان و جوانان میپردازد. آنچه در این ایّام برای برخی سوالبرانگیز شده آن است که با تغییر دولت چرا همچنان این گشتها به کار خود ادامه میدهند؟ پاسخ به این پرسش بسیار ساده است و آن اینکه در سیاستهای فرهنگی نظام تغییری اساسی حاصل نشده است. امّا به دلیل ادامه کار این گشتها میتوان از مسئولان تقاضا کرد تا دستوراتی در خصوص تغییر نحوه برخورد این گشتها با مردم را صادر کنند.بر اساس اصل هشتم قانون اساسی«امر به معروف و نهی از منکر وظیفهای است همگانی و متقابل بر عهده مردم نسبت به یکدیگر، دولت نسبت به مردم و مردم نسبت به دولت که شرایط و حدود و کیفیت آن را قانون معیّن میکند.»متأسفانه تاکنون قانونی وضع نشده است تا به توضیح در خصوص شرایط امر به معروف و نهی از منکر بپردازد. امّا بر اساس محتوای اصل یک صد و شصت و هفتم قانون اساسی، حقوقدانان در زمان سکوت قوانین میتوانند به منابع معتبر اسلامی رجوع کرده و حکم موضوع را استخراج کنند. در همین زمینه در فقه تشیع برای امر به معروف و نهی از منکر شرایط و مراتب مهمی ذکر شده است که همگی باید رعایت شوند.خوشبختانه در قانون اساسی همانگونه که دولت موظّف شده امر به معروف و نهی از منکر را نسبت به مردم جاری کند و گویا ایجاد گشتهای ارشاد نیز در همین راستا بوده است، مردم نیز حق دارند تا در موارد لزوم امر به معروف و نهی از منکر را نسبت به دولت جاری کنند و بهترین مسیر ممکن برای تحقق این مهم، مطبوعات است. به همین منظور ذکر نکات ذیل برای مسئولان از طریق مطبوعات لازم است. در فقه تشیع پنج شرط مهم را برای این موضوع برشمردهاند؛ اول، آمر به معروف و ناهی از منکر خود باید شخصی باشد که به امور شرعی کاملاً آگاه است. دوّم ، آمر به معروف و ناهی از منکر باید احتمال عقلی تأثیر عمل خود را بداند. به عبارتی اگر بداند عملش فاقد اثر است، دیگر این امر بر وی واجب نیست. سوّم، آمر یا ناهی زمانی باید به این کار مبادرت ورزد که بداند شخص خطا کار بنا دارد عمل خود را تکرار کند. پس اگر احتمال دهد شخص معصیت کار سهواً چنین کرده و قصد تکرار ندارد، دیگر امر به معروف و نهی از منکر برایش واجب نیست.چهارم، واجب بودنِ معروف و حرام بودنِ منکر نزد فاعل آن عمل باید منجّز و ثابت باشد. بدین معنی که اگر فاعل آن عملِ خطا، معتقد به مباح بودنِ فعل حرام یا جوازِ ترکِ واجب باشد، در این صورت نیز امر به معروف و نهی از منکر از دیگران ساقط شده و واجب نخواهد بود و شرط آخر که به نظر میرسد مهمترین شرط باشد آن است که مفسدهای در امر به معروف و نهی از منکر نباشد. یعنی اگر احتمال دهیم که عمل ما موجب فساد یا ضرر میشود باید از انجام امر به معروف و نهی از منکر خودداری کنیم. از این رو برخی از علما مطرح فرمودهاند که امر به معروف و نهی از منکری که با خشونت باشد و موجب شود عدهای از دین روی برگردانند موجب ضرر و مفسده بوده و در این شرایط امر به معروف و نهی از منکر واجب نیست.به علاوه در فقه به جز پنج شرط فوق، مراتبی نیز برای این امر ذکر شده است. اوّل اینکه به فرد خطا کار با عبوس کردن چهره بفهمانیم عملش ناصواب بوده است. دوّم اینکه با قول خود و تنها با زبان خود خاطی را به معروف یعنی واجبات و مستحبات ارشاد کرده و از منکر یعنی محرمات و مکروهات باز داریم. امّا در خصوص مرتبه سوّم که استفاده از قوّه قهریّه است، اختلاف نظر شدید وجود دارد.بدین معنا که عده زیادی این مرتبه را از اساس نادرست دانسته وغیر قابل اِعمال میدانند.بنابراین میتوان گفت با وجود اینکه امر به معروف و نهی از منکر از مسائل مهم شرعی است و به همین منظور در قرآن و روایات آمده است و در قانون اساسی ما نیز بر آن تاکید شده امّا شرایط، مراتب و آداب خاصی دارد که توجّه به تمامی آنها از عهده هر شخصی بر نمیآید. لذا اگر مسئولان بنا دارند در دولت جدید نیز همچنان گشتهای ارشاد به این وظیفه بپردازند، آموزش شرایط و مراتب امر به معروف و نهی از منکر به پرسنل این گشتها امری ضروری است چراکه برخوردهای تند امکان دارد نه تنها موثر واقع نشود بلکه اثر سوء نیز بر جای گذارد.
*حقوقدان و وکیل دادگستری
منبع : پایگاه خبری رسانه قانون
وکلا به خاطر دفاع از متهمان نباید بازخواست شوند معاون وزیر دادگستری از نرخ دیه و لایحه وکالت می گوید
پست های مرتبط
![در گفتوگو با کارشناسان بررسی شد قانون و تکدی گری در-گفتوگو-با-کارشناسان-بررسی-شد-قانون-و-تکدی-گری](/userfiles/Images/NewsPic/9050-در-گفتوگو-با-کارشناسان-بررسی-شد-قانون-و-تکدی-گری.webp)
در گفتوگو با کارشناسان بررسی شد قانون و تکدی گری
در گفتوگو با کارشناسان بررسی شد قانون و تکدی گری [...]
![رای شماره 1074 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال تصمیم و اطلاعیه اداره کل مطبوعات و خبرگزاری های داخلی وزارت فرهنگ و ارشاد رای-شماره-1074-هیات-عمومی-دیوان-عدالت-اداری-با-موضوع-ابطال-تصمیم-و-اطلاعیه-اداره-کل-مطبوعات-و-خبرگزاری-های-داخلی-وزارت-فرهنگ-و-ارشاد](/userfiles/Images/NewsPic/40169-رای-شماره-533-هیات-عمومی-دیوان-عدالت-اداری-در-خصوص-اخذ-عوارض-عدم-نصب-پنجره-دو-جداره-و-عدم-اجرای-سقف-شیروانی.webp)
رای شماره 1074 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال تصمیم و اطلاعیه اداره کل مطبوعات و خبرگزاری های داخلی وزارت فرهنگ و ارشاد
رأی شماره 1074 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال تصمیم و اطلاعیه اداره کل مطبوعات و خبرگزا [...]
![مقابله با رشاء و ارتشاء گامی در جهت تامین سلامت اداری مقابله-با-رشاء-و-ارتشاء-گامی-در-جهت-تامین-سلامت-اداری](/userfiles/Images/NewsPic/171757-مقابله-با-رشاء-و-ارتشاء-گامی-در-جهت-تامین-سلامت-اداری.webp)
مقابله با رشاء و ارتشاء گامی در جهت تامین سلامت اداری
در فرهنگ عمومی رشوه عبارت است از دریافت وجه یا مال یا هر چیزی که برای از بین بردن حق یا انجام کاری ب [...]
![دادگاه در چه شرایطی اجراییه صادر می کند؟ دادگاه-در-چه-شرایطی-اجراییه-صادر-می-کند؟](/userfiles/Images/NewsPic/144419-اعاده-دادرسی-چیست؟در-چه-مواردی-می-توان-درخواست-اعاده-دادرسی-داد-؟.webp)
دادگاه در چه شرایطی اجراییه صادر می کند؟
شرایط صدور اجراییه برای همه احکام لازمالاجرا مشابه نیست؛ اما به طور کلی میتوان گفت که باید سه مرحل [...]
![اعلام آمادگی کمیسیون حقوق بشر کانون وکلای مرکز برای همکاری با هیات ملی گزارش سیلاب اعلام-آمادگی-کمیسیون-حقوق-بشر-کانون-وکلای-مرکز-برای-همکاری-با-هیات-ملی-گزارش-سیلاب](/userfiles/Images/NewsPic/173738-اعلام-آمادگی-کمیسیون-حقوق-بشر-کانون-وکلای-مرکز-برای-همکاری-با-هیات-ملی-گزارش-سیلاب.webp)
اعلام آمادگی کمیسیون حقوق بشر کانون وکلای مرکز برای همکاری با هیات ملی گزارش سیلاب
کمیسیون حقوق بشر کانون وکلای دادگستری مرکزدر نامهای ضمن استقبال از دستور رییس جمهور برای تدوین گزار [...]
![ضرورت همکاری دستگاه های مختلف در گشت های مشترک تعزیرات ضرورت-همکاری-دستگاه-های-مختلف-در-گشت-های-مشترک-تعزیرات](/userfiles/Images/NewsPic/173938-ضرورت-همکاری-دستگاه-های-مختلف-در-گشت-های-مشترک-تعزیرات.webp)
ضرورت همکاری دستگاه های مختلف در گشت های مشترک تعزیرات
در جلسه هماهنگی بین دستگاهی برای برگزاری گشتهای مشترک تعزیرات، بر ضرورت همکاری و هماهنگی دستگاههای [...]
![ستاد امر به معروف و نهی از منکر از پشتوانه کامل قانونی برخوردار است ستاد-امر-به-معروف-و-نهی-از-منکر-از-پشتوانه-کامل-قانونی-برخوردار-است](/userfiles/Images/NewsPic/174025-ستاد-امر-به-معروف-و-نهی-از-منکر-از-پشتوانه-کامل-قانونی-برخوردار-است.webp)
ستاد امر به معروف و نهی از منکر از پشتوانه کامل قانونی برخوردار است
چهار سال از تصویب قانون حمایت از آمران به معروف میگذرد و بر مبنای آن، ستاد امر به معروف و نهی از من [...]
![در حوزه حقوق عامه به صورت جدی فعال خواهیم شد در-حوزه-حقوق-عامه-به-صورت-جدی-فعال-خواهیم-شد](/userfiles/Images/NewsPic/174027-در-حوزه-حقوق-عامه-به-صورت-جدی-فعال-خواهیم-شد.webp)
در حوزه حقوق عامه به صورت جدی فعال خواهیم شد
اختیار اداره را به کارشناسان و وکلا خواهیم داد و کمک کار آنها خواهیم بود [...]