رأی شماره 1403 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری درخصوص تملک اراضی برای اجرای برنامه‌های عمومی، عمرانی و نظامی دولت

رأی-شماره-1403-هیأت-عمومی-دیوان-عدالت-اداری-درخصوص-تملک-اراضی-برای-اجرای-برنامه‌های-عمومی،-عمرانی-و-نظامی-دولت

رأی شماره 1403 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری درخصوص تملک اراضی برای اجرای برنامه‌های عمومی، عمرانی و نظامی دولت

رأی شماره 1403 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری درخصوص تملک اراضی برای اجرای برنامه‌های عمومی، عمرانی و نظامی دولت شماره هـ/84/158



تاریخ: 30/11/1386
شماره دادنامه: 1403
کلاسه پرونده: 84/158
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری.
شاکی: آقای سیدحسن موسوی.
موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آراء صادره از شعب ششم بدوی و دوم و چهارم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری.
مقدمه: الف ـ1ـ شعبه ششم در رسیدگی به پرونده کلاسه 82/2164 و 81/2690 و 1658 موضوع شکایت آقای مهدی‌رجبی به طرفیت شهرداری منطقه یک قزوین ـ کمیسیون ماده 5 قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران به خواسته، ابطال اقدامات و عملیات شهرداری قزوین مبنی بر تملک ملک مازاد بر طرح خیابان شهید انصاری به شرح دادنامه شماره 1808 و 1807، 1806 مورخ 13/8/1382 چنین رأی صادر نموده است، نظر به اینکه طرف شکایت به خروج ملک شاکی در طرح مبحوث عنه صراحتاً اذعان نموده و در مورد اعمال ماده 24 قانون نوسازی و عمران شهری از نظر رعایت شرایط مندرج در ماده مرقوم مبنی بر رعایت تناسب و موقعیت محل و ضوابطی که وزارت کشور تعیین می‎کند، توجیه و استدلال کافی و مقنع ابراز ننموده و در خصوص تعیین عرض طرح به میزان بیشتر از 36 متر مصوبه‎ای از شورای عالی شهرسازی و معماری ارائه نکرده است و در نتیجه اقدامات شهرداری در تملک ملک مذکور فاقد وجاهت قانونی به نظر می‎رسد، لذا حکم به ورود شکایت و ابطال اقدامات شهرداری قزوین در تملک ملک شاکی صادر و اعلام می‎گردد. الف ـ2ـ شعبه دوازدهم تجدیدنظر در رسیدگی به تقاضای تجدیدنظر شهرداری قزوین نسبت به دادنامه‎های شماره 1808 و 1807 و 1806 مورخ 13/8/1382 شعبه ششم دیوان به شرح دادنامه شماره 569 مورخ 26/4/1384 با رد تجدیدنظرخواهی دادنامه بدوی را عیناً تایید و استوار نموده است. ب ـ1ـ شعبه چهارم در رسیدگی به پرونده کلاسه 80/2020 موضوع شکایت آقای ابوالفضل ثقفی یزدی و غیره به طرفیت شهرداری منطقه یک قزوین به خواسته، ابطال اقدامات و تصمیمات شهرداری مبنی بر تصرف و تملک به شرح دادنامه شماره 336 مورخ 17/2/1381 چنین رأی صادر نموده است، با التفات به اینکه اقدامات براساس ماده واحده قانون نحوه تقویم ابنیه و املاک و اراضی مورد نیاز شهرداریها و تبصره 2 آن مصوب1370 صورت پذیرفته، لذا شکایت غیر موجه تشخیص و حکم به رد آن صادر و اعلام می‎گردد. ب ـ2ـ شعبه دوم تجدید نظر در رسیدگی به پرونده کلاسه 81/409 موضوع تقاضای تجدیدنظر آقای ابوالفضل ثقفی و غیره نسبت به دادنامه شماره 336 مورخ 17/2/1381 شعبه چهارم دیوان به شرح دادنامه شماره 683 مورخ 26/5/1381 چنین رأی صادر نموده است، نظر به اینکه عرض خیابان شهید انصاری که ملک ما به النزاع در حریم آن قرار گرفته برابر مصوبه 23/7/1373 کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی 36 متر می‎باشد و مدارک ابرازی از ناحیه شهرداری دلالتی بر افزایش عرض خیابان مندرج در مصوبه مزبور را ندارد و مواد استنادی شهرداری از جمله ماده 24 قانون نوسازی و عمران شهری مصوب 1347 و همچنین ماده واحده نحوه تقویم اراضی و املاک مورد احتیاج شهرداریها مصوب 28/7/1370 صرفنظر از اینکه با موضوع معنونه مطابقت ندارد، نمی‎تواند مجوزی بر تملک شهرداری به بیش از اندازه و اضافه بر مصوبه مذکور به املاک اشخاص گردد. بناء علیهذا تجدیدنظر خواهی وارد تشخیص و با فسخ دادنامه بدوی حکم به ورود شکایت و ابطال اقدامات و تصمیمات شهرداری قزوین نسبت به ملک موکلین وکیل تجدیدنظر خواه در اجرای طرح خیابان شهید انصاری اضافه بر 96/4 مترمربع از پلاک ثبتی شماره 2 فرعی از 399 اصلی بخش 2 قزوین صادر و اعلام می‎گردد. ج ـ1ـ شعبه دوم در رسیدگی به پرونده کلاسه 82/3223 موضوع شکایت آقای سیدمهدی رزازهاشمی و غیره به طرفیت شهرداری قزوین به خواسته ابطال اقدامات شهرداری نسبت به مازاد پروژه شهید انصاری به شرح دادنامه شماره 297 مورخ 31/2/1383 چنین رأی صادر نموده است، با در نظر گرفتن مضمون لایحه جوابیه 31/11/1381 که اشعار می‎دارد اقدامات معموله خوانده در تملک پلاک متنازع فیه با استناد ماده 8 لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی، ابنیه و املاک برای اجرای برنامه‎های عمومی و عمرانی و نظامی دولت مصوب 1358 بوده و پس از ارزیابی ملک توسط هیأت سه نفره کارشناسان رسمی دادگستری و تودیع مبلغ به حساب سپرده ثبت، سند انتقال را به نام شهرداری قزوین و نسبت به خلع ید از ملک و متعاقباً قلع بنای احداثی شده است و تمامی ملک مبحوث عنه برابر نقشه مصوب کمیسیون ماده 5 در حد تخریب قرار داشته و مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و کمیسیون ماده 5 تا وقتی باطل نشده لازم‌الاجراء دانسته بنا به ‎مراتب شکایت غیر وارد تشخیص و حکم به رد آن صادر و اعلام می‎گردد. ج ـ2ـ شعبه چهارم تجدیدنظر در رسیدگی به پرونده کلاسه 83/225 موضوع تقاضای تجدیدنظر آقای محسن آقازاده نسبت به دادنامه شماره 297 مورخ 31/2/1383 شعبه دوم به شرح دادنامه شماره 918 مورخ 11/4/1384 چنین رأی صادر نموده است، ماده یک لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه‎های عمومی و عمرانی و نظامی، خرید اراضی متعلقه به اشخاص حقوقی یا حقیقی را موکول به احراز شرایطی برای وزارتخانه‎ها، مؤسسات و شهرداریها دانسته است، 1ـ برای اجرای برنامه‎های عمومی، عمرانی، نظامی باشد. 2ـ مورد نیاز باشد. 3ـ بودجه آن تأمین شده باشد. در مانحن فیه شهرداری خارج از حدود نیاز خود برای تأمین زمین جهت برنامه‎های عمرانی اقدام به تملک نموده است. بدین معنی که خارج از حدود اراضی مورد نیاز شهرداری برای احداث اتوبان و غیرو از شمول مقررات قانونی استنادی خارج است و هرنوع تصرف و تملک در آن میزان که مورد نیاز برای اجرای برنامه‎های عمرانی نیست مستلزم استفاده از مقررات دیگر و یا آنکه با توافق طرفین براساس مقررات قانونی می‎باشد علیهذا نظر به اینکه شهرداری زائد بر میزان مورد نیاز را مستند به مقررات قانونی لایحه قانونی نحوه خرید و تملک مصوب 1358 تصرف و تملک نموده است، ضمن فسخ دادنامه شعبه بدوی حکم به ورود شکایت شاکی دائر بر ابطال اقدامات شهرداری نسبت به مازاد اراضی تملکی صادر و اعلام می‎گردد. هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور رؤسا و مستشاران و دادرسان علی‎البدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء بـه شرح آتی مبادرت بـه صدور رأی می‎نماید.

رأی هیأت عمومی

مصرحات حکم مقرر در ماده یک لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه‎های عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب 1358 و همچنین مقررات قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرحهای دولتی و شهرداریها مصوب 1367 مبین جواز تملک اراضی و ابنیه اشخاص حقیقی یا حقوقی حقوق خصوصی در حد نیاز شهرداری در جهت اجرای برنامه‎های عمومی و عمرانی شهری بر اساس طرحها و نقشه‎های مصوب مراجع و مقامات ذیصلاح است و تمسک به قوانین فوق‎الذکر به منظور تملک اراضی و ابنیه زائد برآن که تابع احکام قانون مدنی است وجاهت قانونی ندارد و نظربه اینکه ماده 24 قانون نوسازی و عمران شهری مصوب 1347 با اصلاحیه بعدی و ماده 8 لایحه قانونی فوق الاشعار منصرف از مورد است، بنابراین دادنامه‎های شماره 1808 و 1807 و 1806 مورخ 13/8/1382 شعبه ششم بدوی، شماره 683 مورخ 26/5/1381 شعبه دوم تجدیدنظر، شماره 918 مورخ 11/4/1384 شعبه چهارم تجدیدنظر مبنی بر ورود شکایت شاکیان به خواسته ابطال تملک اراضی خارج از محدوده طرحهای مصوب موافق اصول و موازین قانونی است. این رأی به استناد بند 2 ماده 19 و ماده 43 قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع ذیربط در موارد مشابه لازم‎الاتباع است.





هیأت عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضائی دیوان عدالت اداری ـ رهبرپور

نوع : آراء و نظریات

شماره انتشار : 18455

تاریخ تصویب : 1386/11/30

تاریخ ابلاغ :

دستگاه اجرایی : شهرداری منطقه 1 قزوین -

موضوع :

منبع : وب سایت قوانین دات آی آر (معاونت آموزش دادگستری استان تهران)

    

قانون های مرتبط

مشترک شدن در خبرنامه!

برای دریافت آخرین به روز رسانی ها و اطلاعات ، مشترک شوید.